Tabaksaccijns en accijnsopbrengsten

Wat is tabaksaccijns?

Volgens de Wet op de accijns moeten tabaksproducten die in Nederland worden verkocht, zijn voorzien van accijnszegels. Hieraan kun je zien dat er accijns is betaald. Accijns op tabaksproducten is specifiek (een vast bedrag naar aantal of gewicht), en/of ad valorem (een percentage geheven over de verkoopprijs van het product). Voor sigaretten wordt er een accijns geheven per 1.000 sigaretten én een percentage over de verkoopprijs. Voor rooktabak wordt de accijns sinds 1 januari 2017, alleen geheven over een kilogram tabak en voor sigaren wordt de accijns alleen geheven over de verkoopprijs.

De accijnstarieven per 1 januari 2019 (artikel 35, Wet op de accijns):
Sigaretten

  • een ad valorem accijns van 5% van de kleinhandelsprijs, plus
  • een specifieke accijns (vast bedrag) van € 175,20 per 1.000 stuks,
  • met dien verstande dat de minimumaccijns van beide tenminste € 191,28 bedraagt.

Rooktabak

  • een specifieke accijns (vast bedrag) van € 108,94 per kilogram.

Sigaren

  • een ad valorem accijns van 7% van de kleinhandelsprijs.

Stagnerende accijnsopbrengsten

De laatste jaren stagneert de tabaksaccijns die de overheid jaarlijks incasseert, op een niveau van rond de 2,4 miljard euro, ondanks een aantal (forse) accijnsverhogingen.

Wat is er aan de hand?

Als de overheid meer geld in de schatkist nodig heeft of bepaalde extra uitgaven moet dekken, verhoogt zij vaak de tabaksaccijns. Dit gebeurde eerder in 2013, 2015, 2016 en 2018 en had volgens de rekenregels van de rijksbegroting respectievelijk € 371, € 80, € 100 en € 40 miljoen extra accijns moeten opleveren.

Het resultaat is echter dat de accijnsontvangsten in de periode 2012-2018 niet € 591 miljoen hoger zijn maar zelfs € 33 miljoen onder het niveau van 2012 liggen.

Ontwikkeling tabaksaccijns 2012-2018

(€ x miljoen)

Door die accijnsverhogingen is de markt voor sigaretten en rooktabak aanzienlijk veranderd. Zo zijn in de sigarettenmarkt bepaalde merken anders gepositioneerd (van premium naar lagere segmenten) en zijn er grotere verpakkingen geïntroduceerd met een lagere prijs per sigaret. Na de zeer forse verhoging van de accijnstarieven in 2013 hebben enkele fabrikanten hun prijsproposities zodanig gewijzigd om een groter marktaandeel te realiseren. Het gevolg was een stabilisatie van de gemiddelde verkoopprijzen ondanks de forse accijnsverhogingen.